Z przyjemnością ogłaszamy, że Dom Lekarski wydał kolejny 4. już numer gazetki informacyjnej dla lekarzy. Tym razem w większości poświęcony jest on ortopedii. Poniżej prezentujemy jeden z artykułów pt. „Możliwości artroskopii stawu kolanowego w XXI wieku.” Przybliża on temat nowatorskich zabiegów wykonywanych w Domu Lekarskim w Szczecinie. Jeżeli są Państwo zainteresowani tym, bądź wcześniejszymi wydaniami proszę o kontakt ekoscielniak@domlekarski.pl.

Możliwości artroskopii stawu kolanowego w XXI wieku.

W ostatnich 20 latach dokonał się ogromny postęp w technikach artroskopowych i, co ważne, te nowoczesne metody operacyjne są dostępne również w Polsce. Aktualnie polskie szpitale dysponują już sprzętem artroskopowym oraz implantami ortopedycznymi takimi samymi jak szpitale w Europie Zachodniej i USA.

Artroskopia stawu kolanowego jest jednym z najczęściej wykonywanych zabiegów w ortopedii, ale w większości ogranicza się do częściowych meniscektomii, „czyszczenia” stawu kolanowego, ewentualnie rekonstrukcji więzadła krzyżowego przedniego. Częściowa meniscektomia to zabieg znany od lat, początkowo wykonywany techniką otwartą. Wraz z rozwojem artroskopii stał się chyba najpopularniejszą operacją artroskopową. Jednocześnie każdy chirurg usuwający łąkotkę wie, że jej brak jest ogromnym urazem dla kolana. Z tego powodu powszechne stało się szycie łąkotek i coraz więcej ośrodków ortopedycznych wprowadza tę technikę do codziennej praktyki. Jednak nie każde uszkodzenie łąkotki nadaje się do szycia. I co wtedy? Jak wiadomo brak łąkotki to zdecydowanie szybszy rozwój zmian zwyrodnieniowych stawu. I na to medycyna ma dziś rozwiązanie.

Amerykanie opracowali technikę przeszczepu łąkotki. Implant łąkotki jest wykonany z kolagenu typu I, który został wyizolowany ze ścięgna Achillesa pochodzącego od bydła. Mamy do dyspozycji dwa rozmiary łąkotki przyśrodkowej i jeden bocznej. Zabieg jest wykonywany całkowicie artroskopowo. Mierzymy ubytek łąkotki, odświeżamy pozostałą część łąkotki, docinamy implant do wielkości ubytku, wprowadzamy do stawu przy pomocy specjalnych kleszczyków i fiksujemy go w stawie przy pomocy zszywek używanych do szycia łąkotek. Wszczepiony implant stanowi rusztowanie, na którym odbudowuje się łąkotka. Są już dostępne 8-10 letnie obserwacje z dobrymi wynikami.

Zabieg przeszczepu łąkotki jest często łączony z rekonstrukcją więzadła krzyżowego przedniego, zwłaszcza jeżeli staw kolanowy nie jest stabilny. Procedury te wykonujemy jednoczasowo. Bardzo ważnym elementem po przeszczepie łąkotki jest rehabilitacja. Warunkiem osiągnięcia dobrego wyniku leczenia jest ścisłe przestrzeganie przez pacjenta specjalnie opracowanego programu rehabilitacji.

Drugą coraz popularniejszą techniką artroskopową jest rekonstrukcja więzadła krzyżowego tylnego. Chociaż uszkodzenia tego więzadła są rzadsze, jego brak jest poważnym urazem dla stawu kolanowego. Niestety problematyczna jest diagnoza uszkodzenia więzadła krzyżowego tylnego. Artroskopia i rezonans magnetyczny nie zawsze dają jednoznaczną odpowiedź. Bardzo ważny jest wywiad – poznanie mechanizmu urazu, badanie kliniczne oraz zdjęcia rentgenowskie stresowe obu kolan, na których możemy ocenić tylną translację podudzia w stosunku do uda (zdj.) Wskazaniem do leczenia operacyjnego jest przemieszczenie podudzia do tyłu równe lub większe niż 10 mm. Obecnie przeprowadzamy ten zabieg techniką artroskopową. Kluczowe jest wykonanie dojścia artroskopowego tylno-przyśrodkowego do stawu kolanowego wysoce specjalistycznym instrumentarium.

Kolejnym ważnym krokiem w rozwoju chirurgii kolana są rekonstrukcje wielowięzadłowe. Wykonujemy jednoczasowo rekonstrukcję obu więzadeł krzyżowych. Potrafimy również łączyć rekonstrukcję więzadła pobocznego piszczelowego lub więzadeł rogu tylno-bocznego z rekonstrukcją więzadeł krzyżowych. Jeżeli uszkodzone zostało jedno więzadło krzyżowe i jedno z więzadeł pobocznych zabiegi rekonstrukcji można wykonać jednocześnie. Jeżeli uszkodzeniu uległo więcej więzadeł, lepiej podzielić leczenie na dwa etapy. Również w tym przypadku prawidłowa rehabilitacja jest, oprócz poprawnej techniki operacyjnej, kluczowa dla ostatecznego wyniku leczenia. Bardzo ważne jest poinformowanie pacjenta przez zabiegiem o bezwzględnej konieczności rehabilitacji!

Podsumowując, dysponujemy coraz lepszym sprzętem oraz technikami operacyjnymi, dzięki którym jesteśmy w stanie przywrócić sprawność pacjentom, nawet po bardzo poważnych uszkodzeniach stawu kolanowego.

Dr Piotr Kominiak