ADRENALEKTOMIA – wycięcie nadnercza.

Nadnercze to parzysty gruczoł wydzielania wewnętrznego. Zlokalizowany jest obustronnie nad górnymi biegunami nerek. Produkuje i wydziela do krwi liczne hormony – substancje białkowe regulujące metabolizm różnych tkanek i narządów ustroju. Ma charakterystyczną dwuczłonową budowę. Składa się z wewnętrznego rdzenia i zewnętrznej kory. Obie części produkują odmienne substancje hormonalne. Między innymi ze względu na znaczną aktywność metaboliczną stosunkowo często dochodzi w tkankach nadnercza do przebudowy guzkowej. Mogą to być zarówno guzki hormonalnie czynne jak i obojętne, łagodne jak i złośliwe. W momencie wykrycia mogą osiągać wymiar od kilku do kilkunastu centymetrów. O ile guzy hormonalnie czynne stosunkowo wcześnie dają znać o sobie typowymi zespołami objawów zależnie od czynności hormonalnej (Zespół Cushinga, Zespół Cohna itp.), guzki hormonalnie obojętne przez długi czas mogą nie dawać żadnych objawów. Obecnie coraz częściej są wykrywane we wczesnej fazie dzięki rosnącej dostępności do coraz doskonalszych technicznie aparatów USG. Właśnie ultrasonografia jest podstawową metodą obrazową we wczesnej diagnostyce guzów nadnerczy. Ostateczne rozpoznanie jest weryfikowane znacznie bardziej czułą i specyficzną metodą obrazowania jaka jest tomografia komputerowa oraz uzupełniane przez różne testy biochemiczne ustalające obok typowych objawów klinicznych hormonalną naturę guza.

Procedura operacyjna w większości przypadków polega na usunięciu całego nadnercza wraz z guzem po jednej stronie. Pozostałe nadnercze po stronie przeciwnej ulega na ogół przerostowi i zapewnia prawidłowy poziom hormonów nadnerczowych. Operacja wykonywana jest w znieczuleniu ogólnym. Możliwy jest dostęp przez jamę otrzewnej lub bezpośrednio pozaotrzewnowy. Współcześnie do wyboru jest technika klasyczna lub videoskopowa. Sposób klasyczny polega na szerokim otwarciu powłok jamy brzusznej i bezpośrednim dostępie do operowanego narządu. Sposób videoskopowy polega na wytworzeniu przestrzeni operacyjnej w jamie otrzewnej (laparoskopia) lub przestrzeni zaotrzewnowej (retroperitoneoskopia) za pomocą gazu (CO2). W następnym etapie do sztucznie wytworzonej przestrzeni przy pomocy trokarów (5-10 mm śr.) wprowadza się tor wizyjny (kamera video, światłowód, optyka, ekran LCD) oraz specjalne narzędzia. Operację przeprowadza się pod kontrolą obrazu na ekranie LCD. Metodą z wyboru jest technika videoskopowa. Wyjątkiem są guzy o średnicy 6-8 cm lub kiedy istnieje podejrzenie procesu nowotworowego w operowanym nadnerczu.

Przeciętny pobyt w oddziale szpitalnym po operacji nadnercza to 2-3 dni w przypadku techniki videoskopowej oraz 6-7 dni po operacji techniką klasyczną. Do najczęstszych powikłań operacji klasycznych należą: infekcja rany pooperacyjnej, przepuklina w bliźnie oraz zaburzenia czucia w okolicy operowanej. Najczęstszym powikłaniem zabiegów videoskopowych są bóle nerwów międzyżebrowych. Zalety techniki videoskopowej to mniejsze dolegliwości bólowe w okresie pooperacyjnym, szybszy powrót do sprawności fizycznej i zawodowej, lepszy efekt kosmetyczny oraz minimalne ryzyko typowych powikłań związanych z gojeniem się ran. Z różnych powodów ok. 10 % operacji techniką videoskopową wymaga w jej trakcie konwersji (zamiany) do techniki klasycznej.